Đền thờ Đức Thánh Cả.

Đền thờ Đức Thánh Cả nằm trong làng cổ Đông Sơn (phường Hàm Rồng), thờ Tham xung Tá quốc Chàng Ất Đại vương, húy là Lê Hữu, người có công dẹp giặc ngoại xâm. Đây là di tích lịch sử - văn hóa có kiến trúc nghệ thuật đặc sắc, đã được xếp hạng Di tích cấp Quốc gia.

Theo sử sách ghi lại: Trong trận quyết chiến với quân nhà Đường, Lê Hữu là một dũng tướng oai phong đã cùng cha lãnh đạo Nhân dân đánh giặc. Ngài dẫn đầu một đạo quân tiến thẳng vào trại giặc đánh nhiều trận, giết nhiều tên địch. Nhưng do quân địch quá đông, quân ta sau các trận chiến đấu ác liệt dài ngày lương thực cạn kiệt, sinh lực tiêu hao nên đã bị địch vây hãm. Tướng giặc thừa lúc sơ hở đã chém vào cổ ngài, khi ngựa của ngài chạy đến đầu trang Đông Cương Thượng (một trong hai trang lập thành làng Đông Sơn sau này) ngài đã hóa tại đây vào ngày 3/3 âm lịch. Để ghi nhớ công lao to lớn của ngài, Nhân dân trong làng đã lập đền thờ phụng. Đền thờ nằm trong làng cổ Đông Sơn, dưới chân núi Mã Yên.

Với truyền thống “Uống nước nhớ nguồn”, hằng năm vào ngày 3/3 âm lịch, chính quyền địa phương và Nhân dân phường Hàm Rồng long trọng tổ chức Lễ giỗ Ngài với tấm lòng trang nghiêm, thành kính, việc tổ chức Lễ giỗ cũng trở thành dịp sinh hoạt văn hóa cộng đồng trong khu dân cư, thành ngày hội của làng.

Tuyến đường nơi  Nghi lễ rước nước trong lễ hội đền Đức Thánh Cả đi qua.

Lễ hội mang đậm bản sắc văn hóa dân tộc, được tổ chức với mục đích phát huy và khơi dậy tinh thần yêu quê hương đất nước, tinh thần tự hào dân tộc, ý thức hướng về cội nguồn, thể hiện tính cộng đồng sâu sắc. Đồng thời việc tổ chức Lễ hội nhằm đáp ứng nhu cầu hưởng thụ các giá trị văn hóa, đời sống tâm linh của Nhân dân địa phương và du khách gần xa, tạo khí thế sôi nổi, cổ vũ động viên Nhân dân thực hiện thắng lợi các nhiệm vụ kinh tế - xã hội.

Lễ hội năm nay được tổ chức với các nghi thức tế lễ trang nghiêm bắt đầu từ 8h, Chủ nhật, ngày 19/4/2026 (tức ngày 03/3 năm Bính Ngọ), tại Di tích đền thờ Đền Đức Thánh Cả, làng Đông Sơn, phường Hàm Rồng. Cụ thể chương trình năm nay gồm: Lễ Rước cỗ thánh về Đền; Đọc Thần phả; Nổi trống, chiêng khai lễ; dâng hương; tế lễ Đức Thánh Cả.

Trước khi Lễ tế Đức Thánh Cả vào ngày 18/4/2026 (tức ngày 02/3 năm Bính Ngọ) sẽ là Lễ mộc dục; Lễ tế an vị; Lễ thánh Tâm do  Ban cán sự Làng Đông Sơn chủ trì thực hiện.

Lịch tổ chức các lễ trước khi Lễ tế Đức Thánh Cả.

Việc tổ chức Lễ hội hằng năm nhằm gìn giữ, trao truyền các giá trị vǎn hóa cho thế hệ sau, qua đó khơi dậy tình yêu quê hương, đất nước, tinh thần tự hào dân tộc, ý thức hướng về cội nguồn cho người dân địa phương. Đây cũng là dịp để quảng bá rộng rãi hình ảnh, con người ở vùng đất nghĩa tình, giàu truyền thống cách mạng đến đông đảo bạn bè, du khách.

Thu Hiền