Chị Kim Oanh, ở phố Đoàn, không giấu được sự lo lắng khi chia sẻ về cậu con trai đang học lớp 8. Từ một cậu bé năng động, mỗi dịp nghỉ hè em lại có xu hướng dành phần lớn thời gian cho điện thoại. Thức dậy muộn, ăn uống qua loa rồi lại dán mắt vào màn hình điện thoại. Mọi lời rủ rê đi chơi đều bị từ chối một cách thờ ơ. Có những ngày, cậu bé có thể ngồi suốt cả ngày trong phòng chơi game với các bạn trực tuyến mà không hề bước chân ra ngoài.

Ảnh: Minh họa

Đây không còn là câu chuyện của riêng một vài gia đình mà đang trở thành thực trạng phổ biến. Trong kỳ nghỉ hè, nhiều học sinh dành phần lớn thời gian cho điện thoại, máy tính. Việc sử dụng quá nhiều khiến không ít trẻ trở nên cáu gắt, khó chịu khi bị hạn chế thời gian dùng thiết bị điện tử, thậm chí ngại tham gia các hoạt động cùng gia đình để tiếp tục chơi game hoặc sử dụng mạng xã hội.

Những tác hại từ việc sử dụng thiết bị điện tử quá mức không chỉ dừng ở mức độ thói quen xấu. Các nghiên cứu về tâm lý trẻ em cho thấy, điều này có thể gây ra rối loạn giấc ngủ nghiêm trọng, làm giảm khả năng tập trung, ảnh hưởng đến thị lực và cân nặng. Những đứa trẻ ngồi cong lưng trước màn hình hàng giờ liền đang phải đối mặt với nguy cơ các vấn đề về cột sống và cơ xương khớp.

Tuy nhiên, điều đáng lo ngại hơn cả chính là những rủi ro tiềm ẩn từ chính môi trường mạng. Trẻ em hiện nay đang phải đối mặt với vô vàn nguy hiểm trên không gian mạng, từ những nội dung không phù hợp với lứa tuổi như bạo lực, quấy rối trực tuyến cho đến lừa đảo, đánh cắp thông tin cá nhân và thậm chí là những âm mưu dụ dỗ, tiếp cận với mục đích xấu. Nhất là trẻ em trong giai đoạn dậy thì lại càng dễ bị tổn thương. Đây là lứa tuổi các em luôn muốn chứng tỏ bản thân, khẳng định mình đã trưởng thành. Chính tâm lý này khiến các em dễ dàng sa vào những cạm bẫy trên mạng xã hội.

Không gian mạng cũng tiềm ẩn nhiều nguy cơ đối với trẻ em trong dịp nghỉ hè. Các đối tượng xấu có thể lợi dụng mạng xã hội như Facebook, Zalo, Instagram… để làm quen, tạo lòng tin rồi dẫn dắt trẻ tiếp cận nội dung độc hại hoặc chia sẻ thông tin, hình ảnh cá nhân không phù hợp.

Trước thực trạng này, các chuyên gia tâm lý cho rằng việc cấm đoán trẻ em không sử dụng internet hoàn toàn không phải là giải pháp khả thi. Thay vào đó, cần có sự phối hợp đồng bộ giữa gia đình, nhà trường và toàn xã hội để hướng dẫn, giáo dục trẻ em một cách an toàn và lành mạnh.

Từ phía gia đình, việc thiết lập thời gian sử dụng thiết bị điện tử hợp lý, sử dụng các công cụ kiểm soát của cha mẹ, đặt thiết bị ở không gian chung và thường xuyên trao đổi với con về những hoạt động trên mạng là những biện pháp cần thiết. Quan trọng hơn, phụ huynh cần tổ chức những hoạt động gia đình thú vị để lôi kéo trẻ ra khỏi thế giới ảo. Nhà trường cần lồng ghép nội dung giáo dục về an toàn internet vào chương trình học, tổ chức các hoạt động ngoại khóa hấp dẫn và phối hợp chặt chẽ với gia đình để theo dõi, phát hiện sớm những dấu hiệu bất thường của học sinh.

Bên cạnh việc tạo điều kiện để trẻ nghỉ ngơi, vui chơi sau một năm học, phụ huynh cần quan tâm hơn đến việc quản lý thời gian sử dụng thiết bị điện tử và định hướng các hoạt động hè phù hợp. Sự đồng hành của gia đình sẽ góp phần giúp trẻ có một kỳ nghỉ hè an toàn, bổ ích và phát triển lành mạnh cả về thể chất lẫn tinh thần.

Thanh Nhàn