1.Thực hiện các quy định của pháp luật về kế toán và thuế. Theo quy định tại khoản 4 Điều 45 Luật Quản lý thuế năm 2025, hành vi trốn thuế bao gồm hành vi không ghi chép, ghi nhận trong sổ kế toán các khoản thu liên quan đến việc xác định số tiền thuế phải nộp.

Người nộp thuế có trách nhiệm thực hiện kê khai thuế trung thực, chính xác, đầy đủ; nộp đủ số tiền thuế phải nộp vào ngân sách nhà nước đúng thời hạn; đồng
thời thực hiện lưu trữ hồ sơ, chứng từ, sổ sách kế toán theo quy định để phục vụ công tác thanh tra, kiểm tra, đối chiếu của cơ quan có thẩm quyền.

- Thực hiện chế độ kế toán theo đúng quy định đối với từng loại hình tổ chức,
cụ thể:

+ Đối với hộ kinh doanh, cá nhân kinh doanh: Thực hiện chế độ kế toán theo Thông tư số 152/2025/TT-BTC ngày 31/12/2025 của Bộ Tài chính;

+ Đối với doanh nghiệp: Thực hiện chế độ kế toán theo Thông tư số 58/2026/TT-BTC ngày 25/5/2026 hoặc Thông tư số 133/2016/TT-BTC ngày 26/8/2016 hoặc Thông tư số 99/2025/TT-BTC ngày 27/10/2025 của Bộ Tài chính phù hợp với loại hình và quy mô hoạt động;

+ Đối với hợp tác xã, liên hiệp hợp tác xã: Thực hiện chế độ kế toán theo Thông tư số 71/2024/TT-BTC ngày 07/10/2024 của Bộ Tài chính.

- Thực hiện đúng các yêu cầu và nguyên tắc ghi sổ kế toán:

+ Phản ánh đầy đủ, trung thực, kịp thời, rõ ràng các nghiệp vụ kinh tế, tài chính phát sinh trên một hệ thống sổ kế toán tài chính thống nhất;

+ Ghi sổ kế toán theo các nghiệp vụ kinh tế phát sinh, bảo đảm kịp thời, liên tục, nhất quán theo thời gian phát sinh và phù hợp với kỳ kế toán, không phụ thuộc vào việc đã thu tiền hay chi tiền;

+ Thiết lập hệ thống kế toán thống nhất, minh bạch, có cơ chế kiểm soát nội bộ phù hợp;

+ Thực hiện kiểm tra, đối chiếu định kỳ giữa sổ kế toán, hóa đơn điện tử, chứng từ kế toán và dữ liệu thanh toán (qua ngân hàng, tiền mặt) nhằm bảo đảm tính chính xác, đầy đủ của thông tin kế toán và nghĩa vụ thuế.

- Doanh nghiệp có trách nhiệm xây dựng quy chế quản trị nội bộ và tổ chức kiểm soát nội bộ nhằm phân định rõ quyền hạn, trách nhiệm của các bộ phận, cá nhân có liên quan đến việc lập, thực hiện, quản lý và kiểm soát các giao dịch kinh tế phát sinh; bảo đảm việc ghi nhận doanh thu, chi phí, tài sản, công nợ và nghĩa vụ thuế được thực hiện đầy đủ, chính xác, đúng quy định của pháp luật.

2. Nhận diện dấu hiệu rủi ro.

- Sai lệch giữa doanh thu, hóa đơn và dòng tiền;

- Dữ liệu không đồng nhất giữa sổ sách kế toán và tờ khai thuế;

- Phát sinh doanh thu không được phản ánh đầy đủ qua hóa đơn, chứng từ hợp pháp;

- Không bảo đảm tính nhất quán giữa doanh thu trên phần mềm quản lý nội bộ và doanh thu xuất hóa đơn kê khai thuế; Sử dụng song song nhiều phần mềm bán hàng; Sử dụng hóa đơn không hợp pháp để hạch toán chi phí và các hành vi nghiêm cấm khác.

3. Những hành vi vi phạm, bị nghiêm cấm. Các tổ chức, doanh nghiệp, hộ kinh doanh và cá nhân kinh doanh không được thực hiện các hành vi sau:

- Lập hai hệ thống sổ kế toán tài chính trở lên hoặc cung cấp, công bố các báo cáo tài chính có số liệu không đồng nhất trong cùng một kỳ kế toán;

- Để ngoài sổ kế toán tài sản, nợ phải trả của đơn vị kế toán hoặc các tài sản, khoản nợ phải trả có liên quan đến đơn vị kế toán;

- Giả mạo, khai man, tẩy xóa chứng từ kế toán hoặc tài liệu kế toán khác;

- Không ghi nhận hoặc ghi nhận không đầy đủ doanh thu phát sinh vào sổ kế toán nhằm làm giảm số thuế phải nộp;

- Sử dụng hóa đơn không hợp pháp, sử dụng không hợp pháp hóa đơn hoặc chứng từ để kê khai, hạch toán chi phí, xác định nghĩa vụ thuế không đúng quy định. Trường hợp không bị coi là hành vi vi phạm: Doanh nghiệp, tổ chức không bị coi là có hành vi vi phạm khi sử dụng đồng thời hệ thống kế toán tài chính và các hệ thống kế toán quản trị, báo cáo nội bộ, báo cáo phân tích, dự toán, báo cáo phục vụ công ty mẹ, báo cáo theo chuẩn mực quốc tế, hệ thống ERP, POS, BI hoặc các phân hệ quản trị khác, với điều kiện các dữ liệu này bảo đảm có thể đối chiếu, giải trình được và không được sử dụng để che giấu giao dịch, doanh thu, tài sản, nợ phải trả hoặc nghĩa vụ thuế theo quy định của pháp luật.

4. Hệ quả pháp lý. Hành vi lập hai hệ thống sổ kế toán tài chính có số liệu không thống nhất nhằm che giấu doanh thu, chi phí, tài sản, nợ phải trả hoặc nghĩa vụ thuế là hành vi bị nghiêm cấm theo quy định của pháp luật. Tùy theo tính chất, mức độ vi phạm và hậu quả gây ra, doanh nghiệp, tổ chức, hộ kinh doanh và cá nhân kinh doanh vi phạm sẽ bị xử lý theo quy định của pháp luật, cụ thể: - Xử phạt vi phạm hành chính trong lĩnh vực thuế và kế toán; - Truy thu số tiền thuế nộp thiếu, tính tiền chậm nộp theo quy định; - Truy cứu trách nhiệm hình sự đối với các hành vi vi phạm nghiêm trọng theo quy định của pháp luật.

5. Lợi ích tuân thủ tốt.

- Giảm thiểu rủi ro pháp lý và chi phí xử lý vi phạm;

- Nâng cao uy tín, minh bạch tài chính;

- Tăng khả năng tiếp cận vốn, hợp tác với đối tác lớn;

- Phát triển bền vững trong dài hạn.

6.Khuyến nghị của cơ quan thuế.

- Người nộp thuế chủ động rà soát, chuẩn hóa hệ thống kế toán, bảo đảm ghi nhận đầy đủ, trung thực các nghiệp vụ phát sinh;

- Sử dụng phần mềm kế toán đúng mục đích; Việc sử dụng các chức năng như tạo dữ liệu, sao lưu, phục hồi, phân tích là nhu cầu nghiệp vụ hợp pháp, nhưng không được lợi dụng để tạo lập, duy trì các hệ thống dữ liệu kế toán không thống nhất nhằm che giấu nghĩa vụ thuế;

- Bảo đảm tính phù hợp, có thể đối chiếu và giải trình giữa số liệu kế toán, hóa đơn, chứng từ và dữ liệu thanh toán theo quy định pháp luật;

- Thực hiện lưu trữ, quản lý chứng từ đầy đủ theo quy định, phục vụ công tác kiểm tra, đối chiếu khi cần thiết.

- Hạn chế sử dụng tiền mặt đối với các giao dịch mua/bán;

- Lựa chọn các phần mềm kế toán, hóa đơn điện tử có khả năng kết nối, đồng bộ dữ liệu;

- Chủ động tự rà soát, điều chỉnh sai sót trước khi cơ quan thuế kiểm tra;

- Xây dựng văn hóa tuân thủ trong doanh nghiệp, hộ kinh doanh.

Trong thời gian tới, cơ quan thuế sẽ tiếp tục đẩy mạnh ứng dụng công nghệ thông tin, phân tích dữ liệu và tăng cường kết nối, đối chiếu dữ liệu hóa đơn điện tử, dữ liệu thanh toán cùng các cơ sở dữ liệu liên quan để nâng cao hiệu quả quản lý thuế, kịp thời phát hiện, ngăn chặn các hành vi gian lận thuế. Thuế cơ sở 1 tỉnh Thanh Hóa đề nghị các doanh nghiệp, tổ chức, hộ kinh doanh, cá nhân kinh doanh và cá nhân trên địa bàn nghiêm túc nghiên cứu, thực hiện các nội dung nêu trên. Trong quá trình thực hiện nếu có khó khăn, vướng mắc, đề nghị liên hệ Thuế cơ sở 1 tỉnh Thanh Hóa để được hướng dẫn, hỗ trợ kịp thời. Thuế cơ sở 1 tỉnh Thanh Hóa luôn đồng hành, hỗ trợ người nộp thuế trong quá trình thực hiện chính sách, pháp luật thuế; cùng xây dựng môi trường kinh doanh minh bạch, công bằng, lành mạnh và phát triển bền vững.

Thu Hiền BT